Güneş enerjisi yatırımı yapmak isteyen işletmelerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri fiziksel alan yetersizliğidir. Özellikle organize sanayi bölgelerinde bulunan, enerji tüketimi çok yüksek ancak çatı alanı küçük olan fabrikalar için çatı tipi GES projeleri faturanın sadece küçük bir kısmını karşılayabilir. İşte bu noktada, Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin Madde 5.1.h bendi devasa bir çözüm sunuyor.
Madde 5.1.h Tam Olarak Ne Sağlar? Eski mevzuatlarda ürettiğiniz elektriği aynı dağıtım bölgesinde (aynı il/ilçe sınırlarında) tüketmek zorundaydınız. Ancak 5.1.h maddesi ile bu kısıtlama ortadan kalktı. Bu madde sayesinde, tüketim tesisiniz (fabrikanız, oteliniz, hastaneniz) Türkiye’nin bir ucunda, güneş enerjisi santraliniz (GES) Türkiye’nin bambaşka bir ucunda olabilir.
Örneğin; İstanbul’da üretim yapan ve ciddi elektrik tüketen bir sanayi kuruluşu, güneşlenme süresi çok daha yüksek olan İç Anadolu veya Güneydoğu Anadolu bölgesinde bir arazi satın alarak (veya kiralayarak) buraya GES kurabilir. Arazi GES’te üretilen elektrik şebekeye verilir ve İstanbul’daki fabrikanın faturasından anlık olarak mahsuplaşılır (düşülür).
Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Kurallar:
- Aynı Tüzel Kişilik Şartı: İstanbul’daki fabrikanın vergi numarası ile, başka şehre kurulacak olan santralin başvuru sahibinin vergi numarası tamamen aynı olmalıdır.
- Sözleşme Gücü Sınırı: Kuracağınız santralin kapasitesi, tüketim tesisinizin “sözleşme gücünün” iki katına kadar olabilir. (Geçmişte bu sınır tüketim kadardı, son güncellemelerle yatırımcının önü açıldı.)
- Arazi Sınıfı: Santral kuracağınız arazinin kesinlikle “Marjinal Tarım Arazisi” (tarıma elverişsiz) vasfında olması ve ilgili kurumlardan onay (ÇED, Tarım İl Müdürlüğü vb.) alınması gerekmektedir. Verimli tarlalara GES kurulmasına izin verilmez.
Büyük Yatırımcı İçin Neden Önemli? Madde 5.1.h, ağır sanayi ve yüksek enerji tüketen ticarethaneler için tam bir kurtarıcıdır. Çatınızın taşıma kapasitesi (statik) uygun olmasa bile, doğru araziyi bularak enerji maliyetlerinizi sıfırlayabilir ve karbon ayak izinizi düşürerek uluslararası ticarette (Sınırda Karbon Düzenlemesi) rakiplerinizin önüne geçebilirsiniz.
Yatırım planlarken, arazinin trafo merkezine olan uzaklığı ve kapasite durumu en az arazinin güneşlenme potansiyeli kadar kritiktir. Doğru mühendislik ve mevzuat danışmanlığı ile sınırları ortadan kaldırmak sizin elinizde.